fbpx

หัตถกรรมงานทองเหลือง บ้านปะอาวจังหวัดอุบลราชธานี

???ภูมิปัญญาล้ำค่าที่สืบทอดกันมากว่า 200 ปี โดยสมัยก่อนนั้นชาวบ้านปะอาวจะหล่อหลอมทองเหลืองให้เป็นเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ ในครัวเรือน เช่น กระดิ่งแขวนคอควาย กระดิ่งแขวนตามโบสถ์วิหารวัด เต้าปูน เชี่ยนหมาก กระพรวน ผอบ ขันน้ำ เป็นต้น
ความโดดเด่นของงานทองเหลืองบ้านปะอาว คือ ลวดลายที่เกิดจากการเลียนแบบความงามตามธรรมชาติ มีลายที่เป็นเอกลักษณ์ คือ ลายหมากหวาย ลายกลีบบัว ลายฟันปลา ลายต้นสน ลายไข่ปลา และลายลูกกลิ้ง
และความโดดเด่นอีกอย่าง คือ ชาวบ้านปะอาวยังคงทำเครื่องทองเหลืองด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมตามที่สืบทอดกันมา ที่เรียกว่ากันว่า การหล่อแบบขี้ผึ้งหาย หรือ การแทนที่ขี้ผึ้ง ซึ่งการหล่อแบบนี้เป็นกระบวนการหล่อโลหะที่มีมาแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีคุณค่าเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่นับวันจะหาดูยากและกำลังจะหดหายไป
การเสี่ยนหุ่น ตกแต่งลาย หรือ การกลึงหุ่นขี้ผึ้ง หุ่นขี้ผึ้งที่หุ้มด้วยขี้ผึ้งแล้วจะนำมากลึงให้เรียบ โดยก่อนการกลึงจะนำหุ่นขึ้ผึ้งไปลนหรืออังไฟให้ขี้ผึ้งอ่อนตัว ใช้มือบีบผิวเส้นผึ้งที่เป็นลอนนูนให้เรียบแนบติดเป็นแผ่นเดียวกัน คลึงให้ขี้ผึ้งที่หุ้มมีความหนาสม่ำเสมอกันตลอด  อาจจะเพิ่มความเรียบเนียนสวยเสมือนผิวงานจริงอีกครั้งโดยการนำไปกลึง  จากนั้นทำการสร้างลวดลายลงบนหุ่นขี้ผึ้ง โดยใช้ลูกกลิ้งพิมพ์หรือแท่งกดพิมพ์ลายลงไปให้ได้ลวดลาย ตกแต่งหุ่นขี้ผึ้งให้สวยงาม หุ่นขี้ผึ้งมีลวดลายแบบไหน เครื่องทองเหลืองที่ได้ก็จะมีลวดลายเหมือนกัน
การโอบเพชร จะนำดินที่เหลือจากการกลึงหุ่นดินมาร่อนให้ละเอียด แล้วนำมาคลุกผสมกับน้ำ นวดให้เข้ากันดี แล้วจึงนำมาหุ้มหุ่นขี้ผึ้ง การโอบเพชรจะต้องกดให้เนื้อดินแทรกไปทุกส่วนของหุ่นขี้ผึ้ง เพื่อให้เกิดลวดลายที่ชัดเจน เมื่อโอบเพชรเสร็จ จะนำไปตากแดดผึ่งลมให้แห้งสนิท ใช้เวลาประมาณ 4-5 วันแล้วแต่สภาพอากาศ ยิ่งแห้งมากเท่าใดยิ่งรักษาลายให้ชัดเจนมากขึ้นเท่านั้น และต่อไปจะเรียกว่า เบ้า
พวงกุญแจ งานทองเหลือง เรียบง่าย แต่คงไปด้วยเอกลักษณ์ของผู้เฒ่าผู้แก่โบราณ ทุกชิ้นถ่ายทอดออกมาด้วยเอาใจใส่ และคงอนุรักษ์ ประเพณีที่เก่าก่อนให้ยังคงอยู่

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *